THE CASE OF ACHAEMENIAN PERSIA, WITH APOSTSCRIPT ON ABU GHRAIB By Roshan-Zamir [email protected] آیا نیمه تاریکِ بهشت (مذهب، امپراتوری و شکنجه) از بروس لینکلن، ایرانستیزانه نیست؟ بهرام روشن ضمیر در تاریخ 27 فروردین در سیامین جلسه کافهکتاب در کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید چمران اهواز، معرفی کتاب مذهب، امپراتوری و شکنجه (در ایران: نیمه تاریک بهشت) توسط دکتر شهرام جلیلیان برگزار شد. در این جلسه، عضو هیات علمی گروه تاریخ این دانشگاه، که پژوهشگری برجسته و صاحبنظر در زمینه تاریخ ساسانیان به شمار میآید به معرفی(بدون نقد) کتاب نیمه تاریک بهشت ترجمه آروین مقصودلو پرداخت. دکتر جلیلیان در این سخنرانی، هجمه برخی علاقهمندان به تاریخ ایران نسبت به این کتاب را ناشی از بیاطلاعی از محتوای آن و قضاوت پیش از خواندن و صرفا با تکیه بر عنوان دانسته و حدود 30 دقیقه با ستایشبرانگیزترین جملات از این کتاب به نیکی یاد کرده و علاقهمندان را به خواندن آن فراخواندهاند. البته مواردی هست که مولف یا مترجم با بهکارگیری یک عنوان جذاب و حتی خلافِ محتوا و نتیجهگیری تلاش میکند، جناحها و جریانهای مختلف و مخالف را نسبت به خواندن و خریدن یک اثر راغب کند. ولی بدبختانه نیمه تاریک بهشت، در این زمره نمیگنجد. این جانب این کتاب را به زبان انگلیسی خوانده و ترجمه فارسی را تورق کردهام. کتاب اصلا چیزی خلافِ عنوان آن نیست. واقعا تلاش دارد، نیمه تاریکِ دو امپراتوری(ایرانِ هخامنشی و آمریکا) را نمایان سازد و ادعای هر دو امپراتوری بر ساختن بهشتی روی زمین را خدشهدار سازد. دکتر جلیلیان البته هدف بروس لینکلن در دشمنی با پروپاگاندای جورج بوش در جریان اشغال عراق در سال 2003 را خوب درک کردهاند ولی با کمال تعجب، اادامه مطلب

سخنرانی های بهرام روشن ضمیر - Roshan-Zamir Lecturing [email protected] "Achaemenid history"; a new chapter in studying the era Books rivaled by Seventh Art Ira nian Identity vs Greek Othering

 مادهابهرام روشنضمیرنام مادها نخستین بار در 836 پ.م در سنگنوشته آشوری شَلمَناصر سوم (که بر ضد ماتای جنگید) آمده است. آنان باید در ایران مرکزی بهویژه پیرامون همدان ساکن شده باشند. شمار فراوانی از محوطههای باستانی مانند گودین تپه، باباجان تپه، تپه نوشیجان و تپه سیلک در آن حول و حوش وجود دارد که مدارکی از آنان را حفظ کرده است. به پارسیان چند سال زودتر اشاره رفته است(843 پ.م که نخستین مدرک معین برای تاریخگذاری سکونت ایرانیان در کشور ایران است). پارسیان با نام پرسوئَش (ایرانی: پارسوا) خوانده شدهاند. ظاهرا باید آنان در جنوب و غرب دریاچه ارومیه جای داد. برای دو سده آینده، میتوان به دنبالههایی به شکل اسم پارسوا و پارسا دست یافت که بسته به حرکت زمان و تغییر مکان انعطاف نشان میدهند. مثلا در دوره شاه آشوری تیگلاتپیلسر سوم منطقه پرسوئش را احتمالا در جنوب غربی، در زاگرس مرکزی میتوان یافت و آنگاه در دوره سناخریب (691 پ.م) آنان همپیمان ایلامیاناند و در نزدیکی کوههای بختیاری جای گرفتهاند. در 639 پ.م آشوربانیپال پادشاهی ایلام را به نابودی کشاند و به سوی قلمرو کورش یکم که گفتهشده بر پرسومَش و انشان (یعنی تلِ ملیان، یعنی میهن تاریخی پارسیان در فارس) فرمانروایی میکرد، تاخت و تاز کرد.اگرچه ما باید قبایل فراوانی با نام مشابه را به حساب بیاوریم، این گواه میتواند حرکت پارسیان را از شمال غرب ایران به سوی میهن فرجامین خود، نتیجه داده و ما را به سوی بحث اصلی یعنی مسیر تاخت و تازِ شمال غربی سوق دهد.نظری که پشتیبان مسیر تاخت و تازِ شمال شرقی (یا شرقی) است یا به بیان دیگر، مستقیما از استپها به سوی دشتهای مسطح شمال شرق ایران به عنوان یک گذرگاه طبیعی برای اقوام کوچگرد میرود شاملادامه مطلب

چاپ شده در دوهفته نامه ی" امرداد" 2 بهمن 1392 پیشگفتار جشنهای باستانی ایران را میتوان به دو گروه بخشبندی کرد. جشنهای ماهیانه و جشنهای فصلی. ادامه مطلب

شبهای سيه زلف مغان وش داری درجـام طـرب باده ی دلکش داری تو خود همه ساله سدهی خوش داری ًتا زلف چليپـــا، رخ آتـش داری (خاقانی شروانی)چنانکه از نوشادامه مطلب

بنیاد پاسارگاد، جایزه نوروز، و عنوان بهترین شخصیت میراث فرهنگی سال 1392 به آقای بهرام روشن ضمیر پیشکش کرد.

بنیاد پاسارگاد در آمریکا، این جایزه را همه ساله در سه رشته، میراث فرهنگی، هنر و محیط زیست به کوششگران ایرانی اهدا میکند.

یادداشتها زنستیزی در شاهنامه (هفتهنامه امرداد – اردیبهشت 1386) تاریخ خنیا و رامشگری در ایران (پژوهشهای ایرانشناسی – خرداد 1386) نقدی بر سریال چادامه مطلب

پارسیانجمن: روز آدینه (۲۱ آذرماه) در مرکز بینش نو، فیلم مستند «میخواره» (درباره دبیرهی میخی)، تازهترین ساختهی «بهرام روشنضمیر»، به نمایش درآمدادامه مطلب

سخنرانی های بهرام روشن ضمیر - Roshan-Zamir Lecturing [email protected] "Achaemenid history"; a new chapter in studying the era Books rivaled by Sادامه مطلب

برای اهالی تاریخ یک ضربالمثل است که هیچ دانشی مانند تاریخ از آماتورها و غیرمتخصصها آسیب ندیده. نمونهاش سرکار خانم گیتی نوین نقاش و گرافیست ایرانی، در پاسخ به اینکه چرا اسطورههای یونانی را به ایرانی ترجیح داده، برای توجیه خود (که نیازی هم به توجیه نبود واقعا) با فهمی ناقص و سراسر اشتباه از تاریخ، به تاریخ آسیب میزند تا کار خود را توجیه کند. مینویسد خشایارشاه! (منظور شاه خشایارشا است) در معبد آپولو نیایش کرده، زیرا آپولو همان میترا است و خدایان هندواروپایی یکی هستند. و سپس نتیجه میگیرد که اساطیر ما یکی هستند و اگر او اساطیر یونان را تصویرسازی کرده، انگار به اساطیر ایران پرداخته.این ماجرا هم درست همچون جریان شاهزاده یعقوب را خرس در بالای درخت درید است! که گفتند شاهزاده نبود، پیغمبرزاده بود، یعقوب نبود، یوسف بود. خرس نبود، گرگ بود. بالای درخت نبود، ته چاه بود. و اصلا خود خبر غلط است چون هیچ حیوانی او را ندریده بود!در هیچ کجای هرودوت نیامده خشایارشا در معبد آپولو عبادت کرد! اگر همیشه سخن از احترام هخامنشیان چون کورش و داریوش به خدایان رفته، آنرا ناشی از سیاست هخامنشیان دانستهاند که اتفاقا خشایارشا در کتیبه دیوان Xph خلاف سیاست پیشینیان را پیگرفت. اگرچه کاهنان دلفی با ترفندهایی از نابود شدن به دست سپاهیان خشایارشا گریختند ولی بنابر روایت هرودوت در کتاب هشتم بند 33، سپاه خشایارادامه مطلب

بهرام روشنضمیر (پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران) منتشر شده در مجله قلمیاران - مهر 1396 چندگانگی فرهنگی برخلاف آنچه ممکن است تصور شود، پدیدهای مدرن نیست و عمری به درازای تمدن بشری دارد. بابلِ دوره هخامنشی و هلنی از نظر تنوع قومی و چندگانگی فرهنگی دستکمی از نیویورک و لسآنجلس کنونی نداشت. در عصر پسینباستان، شهرهای بزرگ شرقِ امپراتوری روم و غربِ شاهنشاهی ایران همچون هترا، دورا-اورپوس، پالمیرا، اِدِسا و پترا (بنگرید به Ball 2000) کاملا چندفرهنگی(Multicultural) بودند. برای نمونه هترا (الحضر) شهری در غرب شاهنشاهی اشکانی و ساسانی (شمال عراق امروزی) که چندی پیش به دلیل نابودی آثارش به دست داعش، در رسانههای همگانی هم مطرح شد، در عین حفظ سنتهای آشور-بابلی کهن، در کنترل ایرانیان بود. با اینحال یونانیان مهاجر در آنجا فراوان بودند و آثار ادبی و هنری هم به یادگار گذاشتهاند و این در شرایطی بود که با گذشت زمان شهر جمعیتی عرب پذیرفته بود و پادشاهی آن در روزگار اشکانی در اختیار طایفهای از عربها قرار گرفت. در عین حال حضور و اهمیت آرامیها و یهودیها را هم در هترا نمیتوان نادیده انگاشت.(بنگرید به 2016 Niehoff) عینا همین وضعیت در پالمیرا (که آنهم به دست داعش مورد ویرانی واقع شد) وجود داشت. دلیل این وضعیت به فلسفه وجودی این شهرها برمیگشت که عمدتا در مسیر کاروانهای تجاری شرق به غرب قرار داشتند ادامه مطلب

در نخستین روزهای سال 2015 در خبرها آمد که رجبطیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، نخستین بازدید خود از یک مهمان خارجی (محمود عباس) را در کاخ تازهساز و 1 میلیارد دلاریاش (آکسارای) انجام داده است. او در این مراسم از یک آیین نوین هم پردهبرداری کرد. آیینی که آنرا اعلام وراثت دولت ترکیه از 16 امپراتورادامه مطلب

رویداد 14 آذر 1330 : آیا دولت مصدق، لیبرال دموکرات بود؟ تاکنون چیزی از رویداد 23 تیر 1330 شنیده اید؟ کشتار تظاهرکنندگانی که در اعتراض به ورود سفیر آمریکا به تهران به خیابانها آمده بودند.از رویداد 14 آذر همان سال چطور؟ سرکوب مخالفان دولت در دانشگاه و خیابان.حتما از 8 فروردین 1331 هم چیزی نشنیدید.آیاادامه مطلب

باز هم یک اثر مبتذل، غیرقابل دیدن و کاملا "غیرتاریخی" از کارگردان ضعیف ایرانی، محمدرضا ورزی درحالیکه در آثار تاریخی چون هزاردستان، کیف انگلیسی و ... رشد و پیشرفت در ساختن سریال تاریخی دیده میشود، همچنان آقای محمدرضا ورزی به ساختن سریالهایی آبکی و سوزاندن سوژههای داغ تاریخ معاصر ادامه میدهد. هنوزادامه مطلب

بهرام روشن ضمیر روز يازدهم آذر 1333 روزنامه اطلاعات در صفحة اول خود خبري تحت عنوان «جريان امضاء مقاوله نامه ايران و شوروي» را منعكس كرد. در شرح اين خبر تنها نوشته شده بود كه ساعت يك بعد از ظهر امروز آقاي «لاورينتف» سفير كبير شوروي در وزارت امور خارجه حضور يافت و مقاوله نامه ايران و شوروي مبني بر رفادامه مطلب